March 28, 2020

यूकेमा धेरै नेपाली महिला पीडित छन्

  9th July 2018 मा प्रकाशित

रोजिना प्रधान राई, अध्यक्ष, रोजिहिरा फाउन्डेसन
बेलायतमा बसेर नेपाली समाजलाई नजिकबाट नियालिरहेकी रोजिना प्रधान राई आफ्नै व्यवसायमा व्यस्त छिन् । व्यस्त समयको बाबजुद पनि उनी च्यारिटीका लागि त्यत्तिकै सक्रिय रहन्छिन् । विशेष गरी बालबालिकाको शिक्षा, असहाय र वृद्धाका लागि उनी काम गर्न मन पराउँछिन् । झन्डै दर्जन संघसंस्थामा आबद्ध रोजिना एसियन महिला एसोसिएसनको मिडिया को–अर्डिनेटर हुन् । बेलायतमा नेपाली महिलाको अवस्था, समाजसेवामा उनको योगदान र उनका भावी योजनाबारे रोजिनासँग कुमार राउतले गरेको कुराकानी–

० बेलायतमा नेपाली महिलाको दिन कसरी बित्छ ?
– एकदमै व्यस्त हुन्छन् । कसैलाई पनि एकक्षण पनि फुर्सद हुँदैन ।

० तपाईं व्यवसाय गर्नुहुन्छ कि जागिर ?
– मेरो चाहिँ आफ्नै व्यवसाय छ, हस्तकला, ट्राभल्स एन्ड टुर्स र प्रोपर्टी कम्पनी छ । व्यवसाय र समुदायको कामले गर्दा त्यति फुर्सद त्यति हुँदैन ।

० हस्तकलाको व्यवसाय कस्तो चलेको छ ?
– बेलायतमा त्यति राम्रो छैन, अमेरिका र क्यानडामा राम्रो छ । दाजुहरू पनि त्यतै भएकाले नेपालकै सामान हामी सप्लाइ गर्छाैं ।

० व्यवसायबाट सन्तुष्ट हुनुहुन्छ ?
– त्यति सन्तुष्ट छैन, यहाँ हस्तकलाको मार्केट राम्रो छैन, त्यसैले हामीले अन्य व्यवसाय सुरु गरेका हौं । ट्राभल्र्स एन्ड टुर्स र प्रोपर्टीको व्यवसायबाट सन्तुष्ट छौं ।

० च्यारिटीको काम कति बेला गर्नु हुन्छ ?
– मनमा इच्छा भएपछि भगवानले पु¥याउँदा रहेछन् भन्नुपर्ला । इच्छा गरेपछि समय निस्कँदो रहेछ । बेलायतमा मात्र होइन, हामीले नेपालका पनि विभिन्न क्षेत्रमा गएर सहयोग जुटाएका छौं ।

० कतिवटा संघसंस्थामा आबद्ध हुनुहुन्छ ?
– रोजिहिरा फाउन्डेसनको अध्यक्ष हुँ । त्यसबाहेक दर्जनजति संघसंस्थाको विभिन्न ओहोदामा रहेर काम गरिरहेकी छु ।

० फाउन्डेसनले के गर्छ ?
– नेपाल र नेपालीलाई सहयोग गर्ने उद्देश्यले हामीले यो फाउन्डेसन स्थापना गरेका हौं । प्रत्येक वर्ष हामी स्कुले बालबालिकालाई सहयोग उपलब्ध गराउँछौं । चेपाङ बस्तीका बालबालिकालाई पनि सहयोग पु¥याउँछौं । वृद्धाश्रमका लागि काम गर्छौं । बेलायतमै दुःख पाएकालाई पनि सहयोग गर्छाैं ।

० सहयोगका लागि शिक्षा क्षेत्र नै किन रोज्नुभएको हो ?
– हाम्रो देशका लागि शिक्षा महत्वपूर्ण छ, बालबालिकाको शिक्षामा सहयोग गर्दा मन आनन्द हुन्छ । हाम्रो सहयोगले माछा मार्न सिकाउने हो, माछा मारेर दिने होइन ।

० बेलायतमा पनि दुःख पाएका नेपाली छन् ?
– नेपाली समाज हो, जति नै शिक्षित र सम्पन्न भए पनि पुरुषहरूले आफ्नो चरित्र देखाउँछन् । म नेप्लिज ओमन एसोसिएसनमा पनि आबद्ध छु । पीडित महिलाको गुनासो सुन्ने सुनाउने हो भने दुःख लागेर आउँछ । हामीले भर्खरै मात्र वकिलकै श्रीमतीको केस मिलाउने प्रयास गरेका छौं ।

० कस्तो दुःख पाउँछन् महिलाले ?
– घरेलु हिंसाको घटना हुन्छन् । श्रीमान् अर्कै महिलासँग बसेको भेटिन्छ । श्रीमती कुट्ने, बालबच्चालाई दुव्र्यवहार गर्ने खालका घटना हुन्छन् । त्यस्ता घटनामा महिलाले उजुरी गर्न पनि सक्दैनन्, सार्वजनिक रूपमा भन्न पनि सक्दैनन् । पीडा लुकाएर बस्नुपर्ने बाध्यता छ । कतिपय ठाउँमा महिलाको पनि गल्ती हुन्छ ।

० उजुरी गर्न मिल्दैन ?
– उजुरी गरेपछि उनीहरूले छुट्टिनुको विकल्प देख्दैनन् । बेलायतीका लागि यो सामान्य भए पनि हाम्रो समाजमा श्रीमान् श्रीमती छुट्टिनु भनेको त्यति सजिलो छैन । यदि उजुरी ग-यो भने बच्चालाई केयर होममा लगिन्छ र उनीहरूलाई छुटाइन्छ ।

० यस्ता घटना बढ्दो छ कि घट्दो ?
– मैले बढ्दो क्रममा पाइरहेकी छु । धेरैजसो घटना गलत बुझाईले भएको हुँदा एकआपसमा छलफल गरेर समाधान निकाल्न सकिन्छ ।

० किन यस्ता घटना हुन्छन् ?
– स्वतन्त्रताको दुरुपयोग गर्दा यस्ता घटना हुन्छन् । नेपालमा दबिएर बसेका महिलाहरू यहाँ आएपछि आफूलाई स्वतन्त्र ठान्छन् । धेरै कुरा त सरसंगतले पनि प्रभाव पार्छ ।

० पछिल्लो एउटा घटना सुनाउन सक्नुहुन्छ ?
– अफगानिस्तान खटिएका एक व्यक्तिले घरमा श्रीमतीलाई एकदमै टर्चर दिँदा रहेछन् । महिना दिनमा एकपटक घरमा आएर कुटने पिट्ने मात्र होइन, घरमा आएको बेला सिरक डसनालगायत चम्चासमेत लिएर जाँदा रहेछन् । उनले सिंगल बन्न दबाब दिँदा रहेछन् । डिप्रेसनको अवस्थामा पुगेकी उनले सहयोग मागिन् । बुझ्दै जाँदा अर्की विवाह गरेर सन्तानसमेत भइसकेको रहेछ ।

० यस्ता केसहरू कसरी मिलाउनु हुन्छ ?
– हरेक काम म एक्लै गर्दिनँ, संस्थागत रूपमा गर्छ‘ । श्रीमान्को सहयोग लिन्छु । छुटाउनु भन्दा पनि मिलेर अघि बढ्ने मोटिभेसन गर्छु ।

० कति भो बेलायत बसोबास गर्नुभएको ?
– श्रीमान् दुई दशकभन्दा बढी भयो, मेरो चाहिँ डेढ दशक पुग्यो ।

० नेपालमा कहाँ हो घर ?
– म काठमाडौंकै हुँ, श्रीमान् हिराधन राई खोटाङको हुनुहुन्थ्यो, अहिले सातदोबाटोमा हाम्रो घर छ । उच्च शिक्षा हासिल गर्न म बेलायत आएकी हुँ ।

० श्रीमान्सँग कहाँ भेटभयो ?
– बेलायतमै भेट भएको हो, नेपाली समुदायले आयोजना गर्ने कार्यक्रममा हाम्रो भेट भएको थियो । उहाँले मलाई मन पराउनुभयो, मलाई पनि ठीक लाग्यो, सँगै जीवन काटौं भन्ने प्रस्ताव उहाँले राख्नुभयो, मैले सोच्नुपर्छ भने ।

० के सोच्नुभयो त ?
– उहाँसँगै जीवन काट्ने निष्कर्ष निकालें । अहिले हाम्रो ६ वर्षको छोरा छ ।

० अब बेलायतमै बस्ने ?
– होइन, जति टाढा त्यति देशको माया गाढाजस्तो भएको छ । धुँवा धुलो, हिलो माटो जेजस्तो भए पनि मलाई नेपाल नै स्वर्गजस्तो लाग्छ ।

० बुढेसकाल लागेपछि फर्किने होला ?
– होइन, नेपाल फर्किएर केही गर्ने सोच बनाएका छौं । यद्यपि अहिले पनि कृषि र फाइनान्समा हाम्रो लगानी छ । श्रीमान्को दोस्रो पेन्सन हुन लागेको छ, त्यसपछि विचार गर्ने पक्षमा छौं ।

० के कुरामा सौख छ ?
– फिट एन्ड फाइन रहनुपर्छ । नयाँ काम गर्ने इच्छा लाग्छ । यी सौखसँगै विभिन्न देशमा दुःख पाइरहेका मानिसहरूले कसरी जीवन बिताइरहेका छन्, त्यस्ता कुरा हेर्न मन लाग्छ । उनीहरूलाई सहयोग गर्ने इच्छा जाग्छ ।

प्रतिक्रिया