एक गैरसरकारी संस्थामा स्वयंसेवा गर्न फिनल्यान्डबाट
नेपाल आएकी काती रुसकोलाले लगभग ६ महिना नेपालमा बिताइन् । मानवअधिकार कानुनमा उच्चशिक्षा
हालिस गरेकी रुसकोलालाई नेपालको हिमालय पर्वत शृंखलाका अलावा सांस्कृतिक विविधताले
मोहित पारेछ । महिलाविरुद्ध हुने विभेद र घरेलु बालश्रमिकबारे छोटै समयमा धेरै अध्ययन
गर्न पाएकोमा खुसी छिन् रुसकोला । आउँदो साता आफ्नो देश लागे पनि छिट्टै नेपाल फर्किने
वाचा रुसकोलाले गरिन् । अन्तरवार्ताकारको जिज्ञासामा रुसकोलाले दिएको उत्तरको छोटकरी
रुप-

० नेपालको नाम पहिलोपटक कहिले सुन्नुभएको थियो ?

- त्यसबेला म स्कुल पढ्दै थिएँ अर्थात् सानै थिएँ ।

० त्यसबेला तपाईंको नेपालबारे कल्पना  ?

- हिमालय पर्वत शृंखला भएको सानो सुन्दर देश ।

० अहिले  ?

- हो रहेछ । हिमालय शंृखला र विविध संस्कृतिको धनी देश रहेछ ।

० नेपाल आउने अवसर कसरी मिल्यो  ?

- फिनल्यान्डकै दक्षिण एसियासम्बन्धी हर्ने एउटा गैरसरकारी संस्थाबाट सम्भव भएको हो
।

० कस्तो महसुस भयो  ?

- खुसी छु आनन्द पनि लिइरहेकी छु ।

० कति भयो नेपाल आउनुभएको  ?

- ६ महिना पुग्न लाग्यो । अब आउँदो साता फर्किंदैछु ।

० किन आउनुभयो  ?

- स्वयंसेवा गर्न र घुम्न ।

० कुन क्षेत्रमा स्वयंसेवा गर्दै हुनुहुन्छ  ?

- महिला तथा घरेलु बालश्रमिकको क्षेत्रमा ।

० आपुनो देशमा पनि यही विषयमा सम्बन्धित हुनुहुन्छ  ?

- होइन । म अन्तर्राष्ट्रिय मानवअधिकार कानुनको विद्यार्थी हुँ । यही विषयमा मैले स्तानकोत्तर
गरेकी हुँ ।

० यहाँका स्कुलसम्बन्धी पनि अध्ययन गर्नुभयो  ?

- हल्का रुपमा । दुईखाले स्कुल हुँदा रहेछन् । सरकारी र निजी ।

० यी दुईको भिन्नता  ?

- ठूलो असमानता छ । कमजोर आर्थिक अवस्था भएकाहरु सरकारी स्कुलमा पढेको मैले पाएँ ।

० तपाईंको देशमा बोर्डिङ स्कुल हुँदैन  ?

- हुन्छन तर नगन्यरुपमा ।

० स्कुल व्यवस्थाबारे बताइदिनुहोस् न  ?

- १५ वर्षभन्दा कम उमेरका बालबालिकाले अनिवार्यरुपमा स्कुल जानुपर्छ । उनीहरुका लागि
निःशुल्क अध्ययनको व्यवस्था गरिएको हुन्छ ।

० नेपालको अवस्थाको कसरी मूल्यांकन गर्नुहुन्छ  ?

- अहिलेको अवस्थामा चुनौती धेरै छन् । राजनीतिक अवस्थामा सुधार भइरहेको छ । विस्तारै
सबै कुरा ठीक हुँदै जान्छ ।

० हाम्रो संविधानमा के लेख्यो भने महिला र बालबालिकाको अवस्था सुधार्न सकिन्छ ?

- शिक्षा अनिवार्य गरिनुपर्छ िहंसारहित समाजको परिकल्पना गर्नुपर्छ ।

० यहाँका महिलाहरुबारे के भन्नुहुन्छ  ?

- केही सीमित महिलामात्र सबै कुराबाट सम्पन्नता र समान छन् ।

० ती सीमित महिलाबारे के भन्नुहुन्छ ?

- सम्भावना बोकेका छन् । तर त्यसका लागि शिक्षामा जोड दिनुपर्छ ।

० शिक्षित भए सबै कुरा मिल्छ होइन  ?

- शिक्षाले मात्र महत्वपूर्ण आधार तय गर्नसक्छ ।

० व्यक्तिगत कुरा सोधौं  ?

- व्यक्तिगत कुराले खासै महत्व राख्दैन तर त्यस्तो केही जिज्ञासा भए सोध्नुहोस् ।

० परिवारमा कतिजना ?

- तीन छोराछोरी र बुबाआमा ।

० बुबाआमा के गर्नुहन्छ ?

- बुबा इन्जिनियर आमा डाक्टर हुनुहुन्छ । तर आमा काम गर्नुहुन्न ।

० भाइबहिनी  ?

- दिदीले अर्थशास्त्रमा उच्चशिक्षा लिनुभयो भाइ स्कुल पढ्दैछ ।

० विवाह गर्नुभयो  ?

- छैन ।

० विवाहको उपयुक्त उमेर कति हो  ?

- यी सबै मान्छेको स्वतन्त्रता विचार र निर्णयमा भरपर्ने कुरा हुन् । वयस्क भएपछि जुनसुकै
बेला गरे हुन्छ ।

० दिगो पनि हुनुपर् यो नि ?

- नेपालमा सामाजिक सुरक्षाका लागि विवाह अनिवार्य जस्तो लाग्छ । स-सम्मान बाँच्न आत्मनिर्भर
बन्नुपर्छ विवाह दिगो भइरहनु जरुरी छैन ।

० त्यही भएर पश्चिमा देशमा डिभोस्र बढी भएको होला  ?

- आर्थिकरुपले सम्पन्न भएपछि िहंसा र अपमान सहेर कोही बस्न सक्दैन । विवाह नै गर्नुपर्छ
भन्ने पनि छैन । मन मिलुाजेल सँगै बस्ने नमिले छुट्टै बस्दा पनि हुन्छ ।

० विवाहअघिको यौन सम्पर्क  ?

- इच्छाका कुरा हुन् । नेपाली समाजमा पाच्य हुँदैन होला तर हामीकहाँ राम्रै भएर होला
समाजले पचाइरहेको छ ।

० त्यसो हुनु राम्रो हो ?

- मान्छेको चेतनामा भरपर्छ ।

० नेपालको के कुरा मन परेन ?

- जातिगत रुपमा छुट्टाएको मलाई मन परेन ।

० नेपालीले कस्तो व्यवहार गरे ?

- सबै ठाउँ एकनासे त हुँदैन तर समग्रमा मित्रवत् व्यवहार पाएँ ।

० दुव्र्यवहार पनि गरे ?

- समुदायमा त्यस्ता मान्छे हुन्छन् । यहाँमात्र होइन संसारमै हुन्छ यस्तो घटना । त्यसलाई
सहजरुपमा लिनुपर्छ ।

० राजनीतिप्रति कतिको चासो राख्नुहुन्छ  ?

- ठीकै ।

० तपाईंको देशमा राष्ट्रपति कि प्रधानमन्त्री शक्तिशाली ?

- कार्यकारी अधिकार प्रधानमन्त्रीमा हुन्छ । राष्ट्रपतिले संविधानको रक्षा गर्ने हो
।

० राजनीतिक दल कति छन् ?

- धेरै छन् तीन मुख्य राजनीतिक दल हुन् ।

० राजनीतिमा महिला बढी हाबी छन् हो  ?

- होइन राष्ट्रपतिमात्र महिला हुन् । एकपटक महिला प्रधानमन्त्री बनेकी थिइन् । विभिन्न
विवादले गर्दा धेरै समय टिक्न सकिनन् ।

० संघीय राज्य हो  ?

- होइन ।

० कति भाषालाई मान्यता दिइएको छ  ?

- युवा पिँढी प्रायः अंगे्रजी बोल्ने भए पनि फिनिस र स्विडिस भाषा सरकारी भाषा हुन्
।

० नेपालको कुन कुन ठाउँ घुम्नुभयो ?

-अन्नपूर्णको पाँचदिने यात्रा गरंे त्यसका साथै गोरखाका गाउँ घुम्ने अवसर पाएँ ।

० अन्नपूर्ण कस्तो लाग्यो  ?

- राम्रो तर पदयात्रा मुस्किल ।

० गोरखा चाहिँ किन नि  ?

- साथीको घर भएकाले घुम्न गएकी हुँ ।

० गाउँका महिला कस्ता रहेछन्  ?

- मिजासिला र सहयोगी । औधि मनपर् यो ।

० गएपछि नेपाल फर्किनुहुन्न होला ?

- आउँछु छिट्टै फर्किने प्रयास गर्छु ।